« powrót do strony głównej
Prof. dr hab. Maria Joanna Olszewska


Prof. zw. dr hab. Maria Joanna Olszewska
(21.04.1929 – 3.02.2011)
 
profesor zwyczajny Uniwersytetu Łódzkiego,
wybitna, ceniona w kraju i zagranicą uczona i pedagog,
założycielka i wieloletni kierownik Katedry Cytologii i Cytochemii Roślin na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska UŁ
 
Członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk,
Doctor honoris causa Akademii Medycznej w Łodzi
 
Członek honorowy Polskiego Towarzystwa Histochemików i Cytochemików,
Polskiego Towarzystwa Botanicznego, Łódzkiego Towarzystwa Naukowego,
Członek honorowy i członek-założyciel Polskiego Towarzystwa Biologii Komórki,
Odznaczona Krzyżami: Kawalerskim, Oficerskim i Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.  
 
 
Profesor Maria Joanna Olszewska była uznanym autorytetem w dziedzinie cytochemii i cytogenetyki komórki roślinnej. Studiowała w Łodzi, równolegle na Wydziale Ogrodniczym Wyższej Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego oraz na polonistyce i na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Łódzkiego, w którym przeszła wszystkie szczeble kariery naukowej. Długoterminowe staże naukowe w Universite Libre de Bruxelles przyczyniły się do zainteresowania cytochemią, co zaowocowało stworzeniem w macierzystej Uczelni Zakładu Cytochemii i rozwinięciem nowatorskich wówczas na skalę światową badań lokalizacji enzymów hydrolitycznych w komórkach roślinnych. Do ważnych osiągnięć dydaktycznych należy wydanie pierwszego w języku polskim podręcznika pt. Cytologia roślin. Wypromowała ponad 100 magistrów i kilkunastu doktorów, z których część uzyskała stopnie doktora habilitowanego i tytuły profesorskie. Wyniki badań prof. M.J. Olszewskiej, zawarte w ponad 120 oryginalnych publikacjach naukowych, cytowane są w ponad 40 monografiach oraz podręcznikach zagranicznych i polskich. Jest twórczynią uznanej szkoły naukowej; zainicjowane przez Nią badania cyklu komórkowego i cytogenetyki molekularnej są kontynuowane przez współpracowników i uczniów. Niezwykła, bezprzykładna aktywność Prof. Marii Joanny Olszewskiej na polu naukowym znalazła powszechne uznanie, szacunek i podziw.
 
Wybrane publikacje:
1. Olszewska M. J., Brachet J., 1960., Influence of localized ultra-violet irradiation on the incorporation of adenine-8-14C and D,L – methionine 35S in Acetabularia mediterranea. Nature 187: 954-955
2. Olszewska M. J., 1978., Chromatin condensation in late G2 phase as a factor related to the earlier initiation of mitosis in successive generation of antheridial filaments of Chara vulgaris. Microsc. Acta 80: 115 – 126
3. Olszewska M. J., Osiecka R., 1983.,The relationship between 2C DNA content, life cycle type, systematic position and differentiation of roots in some dicotyledonous herbaceaous species. Biochem. Physiol. Pflanzen 178: 581 – 599
4. Olszewska M. J., Damasz B., Kuran H., Marciniak K. 1984. Enhanced rRNA transport from nucleoli into cytoplazm at G1/S and G2/M transistory points of the cell cycle in root meristem of Helianthus annuus L. Eur. J. Cell Biol. 33: 1 – 6
5. Łuchniak P., Małuszyńska J., OlszewskaM. J. 2000. Different DNA methylation pattern in A and B chromosome of Crepis capillaries detected by in situ nicktranslation with molecular methods. Folia Histochem. Cytobiol: 325 - 330